Avasculaire necrose (ook wel osteonecrose genoemd) betekent dat een stukje bot afsterft doordat het te weinig bloed krijgt. In de heup gebeurt dit meestal ter hoogte van de kop van het dijbeen. Die kop zit in de heupkom en zorgt mee voor een soepele beweging van je heup. Als het bot daar afsterft, ontstaan er klachten en kan het gewricht geleidelijk aan beschadigd raken.
De eerste klachten kunnen erg vaag zijn, maar vaak merk je het aan:
Plots hevige pijn in de heup, zonder dat er een duidelijke oorzaak is
Pijn ’s nachts, vooral als je op de aangedane zijde ligt
Nadien komen er gelijkaardige klachten als bij heupartrose:
Pijn bij stappen of belasten van de heup
Stijfheid in de ochtend
Moeite om de heup goed te bewegen
Je heupkop wordt normaal gevoed via een aantal fijne bloedvaatjes in de hals van het dijbeen. Als die bloedtoevoer (tijdelijk of blijvend) verstoord raakt, krijgt het bot te weinig zuurstof en voedingsstoffen, waardoor het stukje bij beetje afsterft.
Dat kan verschillende oorzaken hebben, zoals:
Een breuk of ontwrichting van de heup
Langdurig of hoog gedoseerd gebruik van cortisone (ontstekingsremmers)
Overmatig alcoholgebruik
Roken
Nierziekten of stollingsproblemen
Zwangerschap, radiotherapie of na een orgaantransplantatie
Soms wordt er geen duidelijke oorzaak gevonden. In dat geval spreekt men van idiopathische avasculaire necrose.
Wanneer het bot onvoldoende bloed krijgt, kan het op termijn verzwakken en inzakken. Hierdoor verliest de heupkop zijn ronde vorm. Ook het kraakbeen dat erover ligt, raakt dan beschadigd. Dit proces gaat vaak langzaam, maar kan leiden tot blijvende schade aan het gewricht.
Als de arts vermoedt dat je avasculaire necrose hebt, wordt dit verder onderzocht met:
Een MRI-scan: dit toont al in een vroeg stadium kleine veranderingen in het bot (zoals vocht of zwelling)
Een radiografie (RX): nuttig om verdicht bot of inzakkingen van de heupkop te zien, vooral in een later stadium
De behandeling hangt af van de ernst van de aandoening, de oorzaak en hoe ver de aandoening gevorderd is. Samen met je arts kies je de aanpak die het best bij jouw situatie past.
Mogelijke behandelingen zijn:
Rust en ontlasting van de heup: minder stappen of steun nemen om verdere schade te voorkomen
Ontstekingsremmende medicatie tegen de pijn
Heupinfiltratie: een inspuiting in het heupgewricht om ontsteking en pijn te verminderen
Decompressie (ook wel ‘forage’ genoemd): hierbij maakt de arts kleine kanaaltjes in het bot om de druk te verlagen en nieuwe bloedvaten aan te trekken
Heupprothese: als de schade te groot is, kan je heup volledig vervangen worden door een kunstheup