Jodiumhoudend contrastonderzoek bij zwangere vrouwen

Waarom moet ik contrast krijgen tijdens mijn zwangerschap?

Het toedienen van jodiumhoudend contrast tijdens de zwangerschap kan noodzakelijk zijn om een snelle en betrouwbare diagnose te stellen bij potentieel ernstige of levensbedreigende aandoeningen van de moeder, zoals longembolie, ernstige infecties, trauma, vasculaire pathologie of oncologische aandoeningen. In dergelijke situaties kan adequate beeldvorming met contrast essentieel zijn voor het bepalen van het juiste behandelbeleid.

Het welzijn van de moeder is hierbij van groot belang, aangezien onbehandelde of vertraagd gediagnosticeerde aandoeningen ook risico’s kunnen opleveren voor de foetus. Wanneer alternatieve beeldvormende technieken zonder contrast (zoals echografie of MRI zonder contrast) onvoldoende diagnostische informatie bieden, kan een CT-onderzoek met jodiumhoudend contrast gerechtvaardigd zijn.

Wat voel ik tijdens contrast toediening?

Het contrastmiddel helpt de radioloog bij het beoordelen van de CT-scan. Het contrastmiddel wordt toegediend via een klein naaldje dat in een ader wordt geplaatst, meestal in de plooi van je elleboog.

Tijdens de injectie kan je een warmtegevoel ervaren, alsook een vreemde smaak in de mond. Misselijkheid kan soms voorkomen gedurende enkele minuten, of het vals gevoel dat je moet plassen.

Zijn er risico's verbonden aan deze toediening?

  • Voor de moeder

    De overgrote meerderheid van de patiënten ervaart geen negatieve effecten. Mogelijke risico’s zijn:

    • Allergische reactie
      • o Zelden (<0.5%) treedt er een milde allergische reactie (hoesten, niezen, huiduitslag of jeuk,…) op tot 48 uur na het onderzoek.
      • Zeer zelden (<<0.05%) treedt er een zware allergische reactie op (moeilijke ademhaling, opgezwollen keel, versnelde hartslag, allergische shock).
      • o Indien uw een reactie opmerkt nadat u de dienst reeds verlaten hebt, gelieve ons hiervan op de hoogte te brengen zodat we dit in uw dossier kunnen noteren.
    • Extravasatie
      • Het contrastmiddel kan een zeldzame keer tijdens de inspuiting naast het bloedvat terechtkomen. Zwelling en pijn ter hoogte van de injectieplaats kunnen dan optreden. Dit trekt normaal gezien in de dagen na het onderzoek terug weg. Indien dit voorkomt zullen we instructies geven hoe dit goed te behandelen.
    • Nierproblematiek
      • De contrastmiddelen die op CT worden gebruikt zijn jodiumhoudende middelen. Van deze middelen wordt aangenomen dat ze mogelijks een impact kunnen hebben op de nierfunctie. Daarom is het aangewezen om altijd waakzaam te zijn, vandaar dat in AZ Zeno een schema wordt toegepast vooraleer men contrast geeft om te weten of er een verhoogd risico is op een verminderde nierwerking.
      • Zo zijn o.a. suikerziekte en personen met een gekende nier problematiek, risicofactoren voor een gedaalde nierfunctie als gevolg van het toedienen van contrast via de bloedbaan. In deze gevallen zal men de resultaten van een recente bloedafname nodig hebben waarbij de nierfunctie gecontroleerd werd.
      • De nierfunctie wordt gecontroleerd aan de hand van de eGFR-waarde. De aanvragende arts zal jou in dat geval vaak de resultaten van een recente bloedafname meegeven. Afhankelijk van het feit of de nier al of niet minder goed werkt, kan het zijn dat opvolging na het onderzoek aangewezen is. In sommige gevallen zal men moeten hydrateren in het dagziekenhuis om de nieren extra te beschermen. Dit zal allemaal op tijd gecommuniceerd worden door de aanvragende arts of het secretariaat van de radiologie.
  • Voor de baby

    Het gebruik van jodiumhoudende contrastmiddelen (ICM) bij zwangere patiënten blijft onderwerp van discussie, omdat deze middelen in kleine hoeveelheden de placenta passeren. Door het beperkte aantal humane studies is er onvoldoende hard bewijs over mogelijke nadelige effecten op de foetus. Dierstudies tonen geen congenitale afwijkingen aan, al bestaan er theoretische zorgen over mogelijke beïnvloeding van de foetale schildklier.

    De beschikbare humane studies, waaronder één vergelijkende studie en meerdere niet-vergelijkende studies, vonden geen verband tussen het gebruik van ICM en congenitale afwijkingen of verstoring van de neonatale schildklierfunctie. Een recente systematische review bevestigde deze bevindingen en rapporteerde geen gevallen van (tijdelijk) neonatale schildklierdisfunctie na CT-onderzoek met ICM.

    Gezien de beperkte en laagkwalitatieve evidence baseren klinische aanbevelingen zich voornamelijk op internationale richtlijnen. De European Society of Urogenital Radiology (ESUR) en het American College of Radiology (ACR) stellen dat ICM niet moet worden onthouden wanneer het noodzakelijk is voor diagnostiek tijdens de zwangerschap. De Royal Australian and New Zealand College of Radiologists (RANZCR) en de ESUR adviseren om bij pasgeborenen van moeders die tijdens de zwangerschap ICM hebben ontvangen de neonatale schildklierfunctie te controleren.

    Samenvattend suggereren zowel de beperkte literatuur als de internationale richtlijnen dat het gebruik van ICM tijdens de zwangerschap toegestaan is wanneer dit klinisch noodzakelijk is maar vragen ze voor neonatale follow-up van de schildklierfunctie. Wij zullen je behandelende gynaecoloog hiervan op de hoogte brengen.

Verloop van het onderzoek

  • Voor het onderzoek

    Blijf 4 uur voor het onderzoek nuchter om het risico op misselijkheid en braken bij contrasttoediening te verminderen.

  • Tijdens het onderzoek

    Tijdens de injectie kan je een warmtegevoel ervaren, alsook een vreemde smaak in de mond. Misselijkheid kan soms voorkomen gedurende enkele minuten, of het vals gevoel dat je moet plassen.

  • Na het onderzoek

    Na het onderzoek kan je de dagelijkse activiteiten onmiddellijk hervatten. Het is aangeraden om wat extra water te drinken na het onderzoek.

Toestemming voor het onderzoek

Omdat dit onderzoek een CT-scan met intraveneus jodiumhoudend contrast betreft en je zwanger bent, vragen wij je om vóór de start van het onderzoek een geïnformeerde toestemming (informed consent) te ondertekenen.

Met deze toestemming bevestig je dat:

  • je duidelijke informatie hebt gekregen over het doel van het onderzoek
  • je uitleg hebt ontvangen over de mogelijke risico’s voor jezelf en je baby
  • je geïnformeerd bent over mogelijke alternatieven
  • je de kans hebt gehad om vragen te stellen
  • je akkoord gaat met het uitvoeren van het onderzoek

Deze toestemming ondersteunt een weloverwogen medische beslissing in het belang van jouw gezondheid en die van je baby.

De inhoud van deze pagina is bijgewerkt op 28 mei 2026

Uw browser voldoet niet aan de minimale vereisten om deze website te bekijken. Onderstaande browsers zijn compatibel. Mocht je geen van deze browsers hebben, klik dan op het icoontje om de gewenste browser te downloaden.