“Lekker en gezond eten is essentieel in het herstelproces”

In gesprek met AZ Zeno-chef en diëtist Pieter De Smet
AZ ZENO0254479

Voeding is zoveel meer dan brandstof voor het lichaam. Het kan troost bieden, energie geven en zelfs een rol spelen in herstel na ziekte. In AZ Zeno krijgt eten daarom een belangrijke plaats binnen de zorg. Van smaakvolle ziekenhuismaaltijden tot persoonlijk voedingsadvies: een doordachte voedingsaanpak kan een groot verschil maken voor patiënten, volgens Pieter De Smet, al 25 jaar chef en diëtist bij AZ Zeno.

Hoe groot is de impact van eten op hoe mensen zich voelen?

“Eten doet veel meer dan voeden. Het brengt troost, gezelligheid, vreugde en verdriet samen. Als we iets te vieren hebben – denk maar aan een geboorte of een huwelijk – wordt dat gedaan met lekkere gerechten. Dat zegt veel over de rol die eten speelt. Hier in het ziekenhuis zijn er mensen die een lichtpuntje kunnen gebruiken, die geen bezoek krijgen of zich niet goed voelen. Zij kijken uit naar de smakelijke maaltijden die ze voorgeschoteld krijgen. Net daarom maakt het ook een belangrijk deel uit van onze healing environment. Naast een gezellige kamer, uitzicht op een groene omgeving, en een goede nachtrust is lekker eten en drinken essentieel. Wanneer iemand me vertelt dat het stoofvlees net zoals bij de grootouders smaakte, en het die persoon terugbracht naar een mooi moment, dan heb ik mijn doel bereikt. Dan voedt de maaltijd ook de ziel.”

“Wanneer een maaltijd je terugbrengt naar een mooi moment, voedt het eten ook de ziel”

Pieter De Smet

Manager catering (F&B) AZ Zeno, vzw De Lindeboom

Afb 083

Draagt voeding rechtstreeks bij tot de gezondheid?

“Absoluut. Hippocrates, de grondlegger van de Westerse geneeskunde, zei het meer dan 2000 jaar geleden ook al: ‘laat voeding uw medicijn zijn en uw medicijn voeding’. Iets wat we vandaag soms vergeten. Bij AZ Zeno zetten we daarom een sterke beweging in gang om het belang van verse en gezonde voeding te benadrukken. We gaan er volgens een holistische kijk van uit dat voeding preventief kan bijdragen aan een goede gezondheid, en daarin zijn we pionier. Steeds meer kijken we individueel naar wie er voor ons zit en welke behoeften die patiënt heeft. Ons doel is dat we bij de start van elke therapie in het ziekenhuis eerst een duidelijk beeld krijgen van iemands persoonlijke voedingstoestand, zodat we die persoon mede dankzij het dieet kunnen helpen voorbereiden op een revalidatie of operatie, met het oog op een vlotter herstel.”

Zijn er voor mensen die kanker hebben andere voedingsadviezen?

“Bij patiënten die chemo of bestralingen krijgen, zetten we vooral in op comfort en consumptie. Bepaalde medicatie zorgt ervoor dat eten anders smaakt, bijvoorbeeld naar metaal. Of omgekeerd: sommige mensen hebben een compleet geur- en smaakverlies. Vaak is fruit ook moeilijk, omdat de typische fruitzuren de mond irriteren. Dus we moedigen mensen vooral aan om te eten wat hen smaakt en waar ze mentaal energie uit kunnen putten, zelfs als dat dan minder gezonde voeding is. We willen patiënten blijvend motiveren om te eten, zodat ze hun gewicht, spiermassa en energie behouden. Want een sterk lichaam is belangrijk tijdens de behandeling.”

“Als het lichaam kan putten uit voldoende vitaminen, mineralen, vetten, koolhydraten en eiwitten van duurzame herkomst, is een veel beter herstel mogelijk”

Pieter De Smet

Manager catering (F&B) AZ Zeno, vzw De Lindeboom

En wat na de behandeling?

“Elke persoon, maar vooral wie in remissie is of genezen is verklaard, heeft er alle baat bij om zeer gezond te eten en te leven. Het lichaam heeft het zwaar te verduren gehad en niet zelden houden mensen aan die periode ook klachten over: constipatie, diaree, verteringsproblemen, overgevoeligheid van de maag en darmen, dingen ze niet meer lusten… Daarin kunnen we hen heel hard ondersteunen. De basis bij mij is eigenlijk altijd dezelfde: geen gezonde, maar súpergezonde voeding. Veel groenten en fruit, gezonde voedingsvezels, puur, zeer gevarieerd, twintig kleuren op je bord. Hier kiezen we zoveel mogelijk voor bio, volgens het motto ‘gezonde grond, gezonde planten, gezonde voeding, gezonde mensen’. In ons eigen biovoedselbos begint alles bij een rijke bodem vol biodiversiteit: van insecten en wormen tot planten, kruiden en schimmels. Het vormt een veilige omgeving tegen ziekten en plagen. Als er een ziekteverwekker in zo’n divers stukje natuur komt, krijgt die door de natuurlijke barrières minder kans om zich te ontwikkelen. Dat effect kunnen we ook creëren bij onszelf: als het lichaam kan putten uit voldoende vitaminen, mineralen, vetten, koolhydraten en eiwitten van duurzame herkomst, is een veel beter herstel mogelijk.”

Zeno 279

Is de bereidingswijze ook belangrijk?

“Elk product – zoals groente, fruit of vlees – heeft een ideale gaartijd. Dat kan rauw zijn, zoals bij bladgroenten als sla, maar evengoed is een groente op zijn gezondst na een lange gaartijd. Neem nu het antioxidant lycopeen dat in tomaten zit. Je lichaam neemt het beter op wanneer je er een soep of saus van kookt, omdat de celstructuur dan verandert. Voor tips hierover kun je altijd bij onze onco-diëtist in AZ Zeno terecht. Verder is het ook belangrijk om voor producten in hun meest natuurlijke vorm te kiezen. In onze maatschappij ligt er bijvoorbeeld een grote focus op eiwitten. Veel mensen kiezen voor proteïnepoeders die overbewerkt zijn en kunstmatige vitaminen bevatten. Hier kiezen wij altijd voor de meest pure en eerlijke eiwitbronnen: een eitje, goed glas melk, vers stukje vis of kip. Ga ook altijd voor seizoensgebonden voeding. Een aardbei in de winter kan smaken, maar die komt van de andere kant van de wereld, is bespoten en bepoederd. Elk seizoen is er opnieuw ander fruit en groente op zijn best, maak daarvan gebruik.”

“Ontspanning, rust en stilte voeden ons lichaam evenzeer. Onbereikbaar zijn, is het grootste goed”

Pieter De Smet

Manager catering (F&B) AZ Zeno, vzw De Lindeboom

Zeno 189

Hoe voeden we ons lichaam verder nog?

“Door ontspanning, beweging, buitenlucht, natuur en stilte. Leven zoals 50 of 100 jaar geleden kan niet meer. Maar in het drukke en vaak stressvolle levensritme van vandaag moeten we ook tijd maken om daar even van weg te stappen – ook, en vooral van het digitale. Mijn tip? Leg je gsm en smartwatch ’s avonds aan de kant. De continue stroom aan berichten, mails en meldingen zorgt ervoor dat wij overprikkeld zijn. Ons lichaam is nog niet in die mate aangepast aan zoveel mentale en fysieke druk, dus produceert het hormonen als cortisol en histamine om daarmee om te kunnen gaan. Ooit zullen we daar misschien naar evolueren, maar dat is niet mogelijk op 20 jaar tijd. Dus we worden zwakker, geraken uitgeput en zijn vatbaarder voor ziektes, intoleranties en kwalen. Mensen zeggen soms dat ik moeilijk bereikbaar ben. Dat is ook zo. Niet bereikbaar zijn, is het grootste goed!”

Uw browser voldoet niet aan de minimale vereisten om deze website te bekijken. Onderstaande browsers zijn compatibel. Mocht je geen van deze browsers hebben, klik dan op het icoontje om de gewenste browser te downloaden.